Enjektör Geri Dönüşü Nedir?

Common rail dizel motorlarda enjektörlerin çalışması sırasında yakıtın tamamı yanma odasına gönderilmez. Enjektörün içinden geçen yakıtın bir bölümü soğutma, yağlama ve hidrolik çalışma amacıyla geri dönüş hattına gönderilir.

Bu geri dönen yakıt normal şartlarda sistemin çalışma prensibinin bir parçasıdır. Sorun, enjektörlerden birinin iç kaçak nedeniyle diğerlerine göre belirgin şekilde daha fazla yakıtı geri göndermesiyle ortaya çıkar.

1.5 TDCi Enjektör Geri Dönüşü Neden Fazla Olur?

Enjektör geri dönüşünün fazla olmasının en önemli nedenlerinden biri enjektör içerisindeki aşınma ve iç kaçaktır. Yüksek kilometre, yakıt kalitesi, kirlenme ve enjektörün çalışma koşulları zaman içerisinde bu duruma katkıda bulunabilir.

Başlıca nedenler şunlardır:

• Enjektör içindeki aşınma
• Enjektör iğnesi veya kontrol valfi ile ilgili problemler
• Enjektör içerisindeki sızdırmazlık yüzeylerinin bozulması
• Yakıt sistemindeki kirlenme
• Yakıt filtresinin uzun süre değiştirilmemesi
• Yakıt kalitesinin düşük olması
• Yüksek kilometreye bağlı enjektör yıpranması

1.5 TDCi Enjektör Geri Dönüşü Fazla Olursa Ne Olur?

Bir enjektörün iç kaçağı belirgin şekilde arttığında yüksek basınçlı yakıtın bir bölümü enjektör üzerinden dönüş hattına kaçabilir. Bu durum özellikle marş sırasında common rail sisteminin ihtiyaç duyduğu yakıt basıncına ulaşmasını zorlaştırabilir.

Motor çalıştıktan sonra da yakıt basıncının kontrolü ve enjektörlerin püskürtme miktarı etkilenebilir. Bunun sonucunda motorun çalışma karakterinde çeşitli problemler ortaya çıkabilir.

1.5 TDCi Geç Çalışma Yapabilir

Fazla enjektör geri dönüşünün en dikkat çekici belirtilerinden biri özellikle motor sıcak veya soğuk durumdayken uzun marş gerektirmesidir. Enjektörlerden birinde aşırı iç kaçak varsa marş sırasında rail basıncı yeterince hızlı oluşturulamayabilir.

Bu nedenle araç uzun süre marş yaptıktan sonra çalışıyorsa ve yakıt basıncıyla ilgili başka bir belirti de bulunuyorsa enjektör geri dönüş testi önemli bir kontrol yöntemidir.

1.5 TDCi Sabahları Zor Çalışabilir

Motorun yalnızca sabahları veya uzun süre bekledikten sonra zor çalışması doğrudan enjektör arızası anlamına gelmez. Akü, marş motorunun çevirdiği devir, yakıt filtresi, yakıt hattına hava girmesi, kızdırma sistemi ve yakıt basıncı da kontrol edilmelidir.

Özellikle marş sırasında rail basıncı yeterli seviyeye ulaşmıyorsa enjektör geri dönüş testiyle birlikte yakıt sisteminin diğer bileşenleri değerlendirilmelidir.

1.5 TDCi Enjektör Geri Dönüşü Fazla Olursa Tekleme Yapar mı?

Evet, bazı durumlarda fazla enjektör geri dönüşü motorun düzensiz çalışmasına ve tekleme benzeri belirtilere katkıda bulunabilir. Ancak tekleme yalnızca geri dönüş miktarından kaynaklanmaz.

Enjektörün püskürtme karakterindeki bozulma, yakıt basıncı problemi, EGR, MAF, MAP, hava kaçağı veya başka bir motor yönetim problemi de benzer belirtilere neden olabilir.

1.5 TDCi Rölantide Titreme Yapabilir mi?

Enjektörlerden birinin yakıtı düzgün şekilde püskürtememesi veya yakıt basıncının kararsız olması rölantide düzensiz çalışmaya neden olabilir. Bu durum sürücü tarafından motor titremesi veya sarsıntı şeklinde hissedilebilir.

Ancak motorun rölantide titremesi durumunda motor takozları ve çift kütleli volan gibi mekanik parçalar da değerlendirilmelidir. Yani yalnızca titreşim görülmesi enjektör arızasını kanıtlamaz.

1.5 TDCi Enjektör Geri Dönüşü Fazla Olursa Çekiş Düşer mi?

Yakıt basıncı ve püskürtme miktarı yeterince kontrol edilemiyorsa motorun özellikle yük altında performansı düşebilir. Araç yokuşlarda daha isteksiz hale gelebilir ve gaz tepkisi zayıflayabilir.

Fakat çekiş düşüklüğünde turbo basıncı, EGR, DPF, MAF, MAP, yakıt filtresi ve hava hattı da kontrol edilmelidir.

Enjektör Geri Dönüşü Fazla Olursa Motor Çalışmaz mı?

Çok yüksek iç kaçak meydana geldiğinde common rail sisteminde marş sırasında gerekli yakıt basıncının oluşturulamaması mümkündür. Böyle bir durumda motor uzun süre marş yapmasına rağmen çalışmayabilir.

Ancak çalışmama probleminin tek nedeni enjektör değildir. Yüksek basınç pompası, yakıt basınç kontrol elemanları, rail basınç sensörü, yakıt besleme sistemi ve düşük marş devri de benzer sonuçlara yol açabilir.

1.5 TDCi Enjektör Geri Dönüş Testi Nasıl Yapılır?

Enjektör geri dönüş testi, enjektörlerin belirli bir süre içerisinde dönüş hattına gönderdiği yakıt miktarının karşılaştırılması esasına dayanır. Testte enjektörlerin dönüş bağlantılarına uygun ölçüm ekipmanı bağlanır ve belirlenen çalışma koşulunda her enjektörden gelen miktar karşılaştırılır.

Burada önemli olan yalnızca toplam yakıt miktarı değildir. Enjektörler arasındaki fark da önemlidir. Bir enjektörün diğerlerine göre belirgin şekilde daha fazla geri dönüş yapması, o enjektörde iç kaçak ihtimalini güçlendirebilir.

Testin hangi sıcaklıkta, ne kadar süreyle ve hangi motor çalışma koşulunda yapılacağı motor ve enjektör sistemine göre değişebilir. Bu nedenle farklı motorlar için internette bulunan tek bir mililitre değerini bütün 1.5 TDCi motorlara uygulamak doğru değildir.

Geri Dönüş Testinde Bir Enjektör Fazla Çıkarsa Ne Yapılır?

Bir enjektör diğerlerinden belirgin şekilde fazla geri dönüş yapıyorsa önce testin doğru şekilde tekrarlandığından emin olunmalıdır. Daha sonra ilgili enjektör ve yakıt sistemi ayrıntılı olarak incelenebilir.

• Enjektör geri dönüş testi doğrulanır.
• Rail basıncı marş ve çalışma sırasında kontrol edilir.
• Arıza kodları okunur.
• Enjektör düzeltme değerleri ve canlı veriler incelenir.
• Yakıt filtresi ve yakıt besleme sistemi kontrol edilir.
• Gerekirse enjektör test standında kontrol edilir.

Test sonucuna göre enjektörün revizyonu veya değişimi gündeme gelebilir. Enjektör değiştirildikten sonra ilgili motor ve ECU sisteminin gerektirdiği kodlama veya adaptasyon işlemleri de uygulanmalıdır.

Enjektör Geri Dönüşü Fazlaysa Hepsi Değişir mi?

Hayır. Bir enjektörün geri dönüş miktarı diğerlerinden belirgin şekilde yüksekse diğer enjektörlerin de otomatik olarak değiştirilmesi gerekmez. Öncelikle hangi enjektörün sorunlu olduğu ve diğerlerinin test sonuçları belirlenmelidir.

Ancak yüksek kilometreli bir araçta birden fazla enjektörün değerleri sınırların dışında bulunuyorsa, sistemin genel durumu ve onarım maliyeti dikkate alınarak toplu revizyon veya değişim seçeneği değerlendirilebilir.

Fazla Enjektör Geri Dönüşü DPF'yi Etkiler mi?

Enjektörün düzgün püskürtme yapmaması motorun normalden fazla kurum üretmesine neden olabilir. Artan kurum üretimi de DPF'nin daha hızlı dolmasına ve rejenerasyonların sıklaşmasına katkıda bulunabilir.

Bu nedenle DPF problemiyle birlikte enjektör geri dönüş değerleri de bozuksa yalnızca DPF'yi temizlemek sorunun tekrar etmesini engellemeyebilir. Motorun fazla kurum üretmesine neden olan yakıt sistemi problemi de giderilmelidir.

Enjektör Geri Dönüş Fazlalığı Yakıt Tüketimini Artırır mı?

Enjektör iç kaçak problemi yakıt sisteminin basınç kontrolünü ve püskürtme işlemini etkileyebilir. Motorun çalışma verimi bozulduğunda yakıt tüketiminde artış görülebilir.

Ancak yalnızca fazla geri dönüş miktarına bakarak yakıt tüketiminin ne kadar artacağını söylemek mümkün değildir. Sürüş koşulları, motor yönetimi, turbo sistemi, DPF ve diğer yakıt sistemi bileşenleri de tüketimi etkiler.

Sonuç

1.5 TDCi enjektör geri dönüşünün fazla olması, özellikle enjektör iç kaçağının arttığı durumlarda common rail yakıt basıncının yeterince oluşmasını engelleyebilir. Bunun sonucunda geç çalışma, uzun marş, rölanti düzensizliği, tekleme, çekiş kaybı ve ileri seviyede motorun çalışmaması gibi sorunlar ortaya çıkabilir.

Ancak enjektör geri dönüş testinde yüksek değer görülmesi tek başına parça değişimi için yeterli değildir. Testin doğru koşullarda yapılması, enjektörlerin birbirleriyle karşılaştırılması ve rail basıncı, yakıt filtresi, yüksek basınç pompası ve diğer yakıt sistemi verilerinin birlikte değerlendirilmesi gerekir. Böylece gereksiz enjektör değişiminin önüne geçilerek arızanın gerçek kaynağı daha doğru şekilde belirlenebilir.