1.6 CDTI Turbo Ne İşe Yarar?

Turboşarj, egzoz gazının enerjisini kullanarak motora daha fazla hava gönderir. Motora giren havanın artması sayesinde dizel motor daha yüksek tork üretebilir. 1.6 CDTI gibi turbo dizel motorlarda özellikle düşük ve orta devirlerde yeterli çekişin oluşmasında turbo sisteminin önemli bir rolü vardır.

Turbo sistemi yalnızca turboşarjdan oluşmaz. Turbo basınç hortumları, intercooler, bağlantılar, basınç kontrol mekanizması ve ilgili sensörler de sistemin doğru çalışması için önemlidir. Bu nedenle turbo arızası araştırılırken bütün hava ve basınç hattının değerlendirilmesi gerekir.

1.6 CDTI Turbo Arızası Belirtileri Nelerdir?

Turbo sistemindeki probleme göre belirtiler değişebilir. En sık karşılaşılan şikayetler şunlardır:

• Belirgin çekiş düşüklüğü
• Hızlanmanın ağırlaşması
• Özellikle yokuşlarda aracın isteksiz kalması
• Turbo devreye girmiyor gibi hissedilmesi
• Normalden farklı ıslık, uğultu veya sürtünme sesi
• Gaz verildiğinde siyah duman oluşması
• Motor arıza lambasının yanması
• Aracın koruma moduna geçmesi
• Turbo basıncının düzensiz olması
• Yakıt tüketiminin artması

Bu belirtilerden yalnızca birinin görülmesi turbo arızasını kesin olarak göstermez. Özellikle çekiş düşüklüğü ve motor arıza lambası, turbo dışında birçok sistemden kaynaklanabilir.

1.6 CDTI Turbo Çekiş Düşüklüğüne Neden Olur mu?

Evet. Turbo yeterli basıncı oluşturamıyorsa motora gönderilen hava miktarı azalabilir ve bunun sonucunda motor beklenen gücü üretemez. Araç özellikle yüksek yük altında, yokuş çıkarken veya yüksek viteste hızlanmaya çalışırken daha belirgin şekilde isteksiz hale gelebilir.

Fakat aynı şikayet turbo hortumundaki kaçak, intercooler bağlantısındaki problem, EGR'nin düzgün çalışmaması, DPF'nin dolması veya MAP sensörünün hatalı ölçüm yapması nedeniyle de ortaya çıkabilir. Bu yüzden yalnızca sürüş hissine bakarak turbo değişimi yapmak doğru değildir.

1.6 CDTI Turbo Islık Sesi Neden Yapar?

Turbo sisteminden hafif bir çalışma sesi duyulması tek başına arıza anlamına gelmez. Ancak daha önce olmayan belirgin bir ıslık, siren benzeri uğultu veya giderek artan turbo sesi varsa sistemin kontrol edilmesi gerekir.

Islık sesinin kaynağı turboşarjın kendisi olabileceği gibi basınç hattındaki kaçak da olabilir. Özellikle turbo ile intercooler arasındaki hortumlarda çatlak, gevşek kelepçe veya bağlantı problemi oluştuğunda hava kaçağı meydana gelebilir ve bu durum turbo sesinin normalden farklı duyulmasına yol açabilir.

1.6 CDTI Turbo Hortumu Arızası Belirtileri

Turbo hortumları zamanla ısı, basınç ve yağ buharının etkisiyle yıpranabilir. Hortumda çatlak veya kaçak oluşması halinde turbo tarafından oluşturulan basınç motora gerektiği şekilde ulaşmayabilir.

Turbo hortumu probleminde şu belirtiler görülebilir:

• Çekiş düşüklüğü
• Gaz tepkisinin zayıflaması
• Turbo basıncının düşmesi
• Hızlanma sırasında ıslık veya hava kaçırma sesi
• Bazı durumlarda siyah duman
• Motor arıza lambası
• Basınç kontrolüyle ilgili hata kodları

Hortum bağlantılarında yağlı birikinti görülmesi de kaçak ihtimalini düşündürebilir. Ancak hortum üzerinde yağ bulunması tek başına hortumun kesin olarak arızalı olduğunu göstermez; dizel turbo sistemlerinde belirli miktarda yağ buharı ve yağ filmi görülebilir.

1.6 CDTI Turbo Arızası Nasıl Anlaşılır?

Turbo arızasının tespitinde en sağlıklı yöntem, aracı hem fiziksel olarak incelemek hem de arıza tespit cihazıyla motor verilerini kontrol etmektir. Özellikle istenen turbo basıncı ile gerçek turbo basıncının karşılaştırılması önemli bilgiler sağlayabilir.

Kontrolde turbo sisteminin yanı sıra aşağıdaki noktalar da değerlendirilmelidir:

• Turbo ve intercooler hortumları
• Hortum ve kelepçe bağlantıları
• Turbo basınç kontrol sistemi
• MAP sensörü
• MAF sensörü ve hava giriş sistemi
• EGR sistemi
• DPF doluluk ve diferansiyel basınç değerleri
• Hava filtresi
• Arıza kodları ve canlı motor verileri

Turbo milinde aşırı boşluk, kanatlarda hasar veya yağ kaçakları gibi mekanik bulgular varsa turboşarjın kendisi de ayrıca incelenmelidir.

1.6 CDTI Turbo Arızası Motor Arıza Lambası Yakar mı?

Turbo basıncının beklenen değerlerden belirgin şekilde sapması motor kontrol ünitesinin ilgili hata kodlarını kaydetmesine ve motor arıza lambasının yanmasına neden olabilir. Bazı durumlarda araç güç kaybını sınırlamak amacıyla koruma moduna da geçebilir.

Ancak motor arıza lambasının yanması doğrudan turbo değişmesi gerektiği anlamına gelmez. Arıza kodunun hangi sistemle ilişkili olduğu ve gerçek turbo basıncının nasıl davrandığı birlikte değerlendirilmelidir.

1.6 CDTI Turbo Neden Bozulur?

Turboşarj yüksek sıcaklıkta ve yüksek devirde çalışan bir parçadır. Yağlama problemleri, uygun olmayan yağ kullanımı, yağ değişimlerinin geciktirilmesi, hava veya basınç sistemindeki problemler ve turbo sisteminin çalışma koşulları zaman içinde aşınmaya katkıda bulunabilir.

Turbo arızasının arkasındaki temel neden bulunmadan yalnızca turboşarjın değiştirilmesi de doğru bir yaklaşım değildir. Örneğin yağlama problemi devam ediyorsa yeni takılan turbo da kısa sürede zarar görebilir.

1.6 CDTI Turbo Yağ Kaçağı Yapar mı?

Turbo sisteminde yağ bulunması her zaman turbo arızası anlamına gelmez. Turboşarjın yağlama sistemi ve emiş hattındaki yağ buharı nedeniyle belirli miktarda yağ izi görülebilir. Ancak belirgin yağ kaçağı, aşırı yağ tüketimi, mavi veya mavi-gri duman ve turbo performansındaki bozulma birlikte görülüyorsa turbo daha ayrıntılı incelenmelidir.

Turbo arızası şüphesinde yalnızca egzoz dumanının rengine bakarak teşhis koymak doğru değildir. Yağ tüketimi, emme hattı, turbo boşluğu ve motorun genel çalışma durumu birlikte değerlendirilmelidir.

1.6 CDTI Turbo Tamiri mi Değişimi mi?

Turboşarjın tamir edilip edilemeyeceği arızanın türüne bağlıdır. Bazı turbo sistemlerinde uygun ekipman ve kaliteli parçalarla revizyon mümkün olabilir. Ancak turbo gövdesinde, değişken geometrili mekanizmada veya döner aksamda ciddi hasar bulunması halinde değiştirme seçeneği gündeme gelebilir.

Revizyon yapılacaksa yalnızca parçanın temizlenmesi yerine turboşarjın uzman bir işletmede ölçülmesi, gerekli parçaların yenilenmesi ve balans işlemlerinin doğru şekilde yapılması önemlidir.

1.6 CDTI Turbo Arızası Masrafı Ne Kadar?

1.6 CDTI turbo arızasının maliyeti, sorunun gerçekten turboşarjdan mı yoksa turbo sistemindeki başka bir parçadan mı kaynaklandığına göre ciddi şekilde değişir. Bir turbo hortumu veya bağlantı problemi ile turboşarjın komple değiştirilmesi aynı maliyet seviyesinde değildir.

Masrafı belirleyen başlıca unsurlar turboşarjın durumu, revizyon veya değişim seçeneği, kullanılan parçanın kalitesi, işçilik ve arızaya neden olan başka bir problemin bulunup bulunmamasıdır. Bu nedenle arıza teşhisi yapılmadan sabit bir fiyat vermek sağlıklı değildir.

1.6 CDTI Turbo Sorununu Önlemek İçin Nelere Dikkat Edilmeli?

Turbo sisteminin ömrü açısından motorun üretici tarafından belirtilen bakım şartlarına uygun kullanılması önemlidir. Özellikle motor yağı ve yağ filtresinin doğru spesifikasyonda olması, bakım aralıklarının gereksiz yere uzatılmaması ve hava filtreleme sisteminin ihmal edilmemesi gerekir.

Ayrıca sürekli kısa mesafeli kullanım dizel motorun EGR ve DPF sistemleri üzerinde de olumsuz çalışma koşulları oluşturabilir. Turbo sorunu yaşandığında yalnızca turboşarja odaklanmak yerine DPF, EGR, hava ve basınç sistemi de kontrol edilmelidir.

İkinci El 1.6 CDTI Alırken Turbo Nasıl Kontrol Edilir?

İkinci el 1.6 CDTI satın alırken turbo kontrolü yalnızca test sürüşünde aracın çekişine bakılarak yapılmamalıdır. Motor soğukken çalıştırıldığında olağan dışı metalik veya sürtünme benzeri sesler, hızlanma sırasında belirgin ıslık veya uğultu, düzensiz güç üretimi ve yoğun duman gibi belirtiler gözlemlenebilir.

Aracı satın almadan önce arıza tespit cihazıyla motor kontrol ünitesindeki kayıtların okunması ve mümkünse turbo basıncıyla ilgili canlı verilerin incelenmesi daha güvenlidir. Turbo hortumlarının ve bağlantıların fiziksel olarak kontrol edilmesi de önemlidir.

1.6 CDTI adı farklı motor kodlarını, üretim yıllarını ve araç uygulamalarını kapsayabildiğinden, özellikle ikinci el araç alımında motor koduna göre teknik kontrol yapılması daha doğru sonuç verir.

Sonuç

1.6 CDTI turbo sorunu genellikle çekiş düşüklüğü, hızlanma problemleri, anormal turbo sesi, duman ve bazı durumlarda motor arıza lambası ile kendini gösterebilir. Fakat bu belirtiler turboşarja özgü değildir; turbo hortumları, intercooler, EGR, DPF, sensörler ve hava sistemi de benzer sorunlara yol açabilir. Bu nedenle turbo değişimine karar vermeden önce arıza kodları, turbo basıncı, hava ve basınç hatları ile turboşarjın mekanik durumu birlikte kontrol edilmelidir.