Termostatın Görevi Nedir?

Termostat, motor soğutma sisteminin en önemli parçalarından biridir.

Görevi;

• Motorun kısa sürede ideal çalışma sıcaklığına ulaşmasını sağlamak,
• Motor ısındığında soğutma sıvısını radyatöre yönlendirmek,
• Motor sıcaklığını yaklaşık 90°C civarında dengede tutmaktır.

Sağlıklı çalışan bir termostat sayesinde motor hem verimli çalışır hem de gereksiz yakıt tüketimi önlenir.

1. Motor Geç Isınır

Termostat açık konumda takılı kaldığında motor sürekli radyatör üzerinden soğutulur.

Bu nedenle motor normalden çok daha geç çalışma sıcaklığına ulaşır.

Belirtileri

• Hararet göstergesinin uzun süre yükselmemesi
• Kış aylarında motorun geç ısınması
• Kaloriferin geç sıcak üflemesi

Bu durum en sık görülen termostat arızalarından biridir.

2. Motor Hararet Yapar

Termostat kapalı konumda sıkışırsa sıcak su radyatöre ulaşamaz.

Bunun sonucunda motor kısa sürede aşırı ısınabilir.

Belirtileri

• Hararet göstergesinin hızla yükselmesi
• Fanın sürekli çalışması
• Genleşme kabında kaynama
• Hararet uyarısı

Bu durumda araç kullanılmaya devam edilmemelidir.

3. Kalorifer Yeterince Isıtmaz

Termostat arızasında motor çalışma sıcaklığına ulaşamadığı için kalorifer performansı da düşer.

Özellikle kış aylarında araç içi geç ısınır.

4. Yakıt Tüketimi Artar

Motor uzun süre soğuk çalıştığında ECU daha zengin yakıt karışımı kullanır.

Bu nedenle termostat arızası yakıt tüketimini artırabilir.

5. Performans Düşüklüğü

Motor ideal sıcaklığa ulaşamadığında yanma verimi azalır.

Bunun sonucunda;

• Gaz tepkileri zayıflayabilir.
• Çekiş düşebilir.
• Motor daha isteksiz çalışabilir.

6. Fanın Sürekli Çalışması

Kapalı kalan termostat nedeniyle motor aşırı ısındığında ECU radyatör fanını sürekli devrede tutabilir.

Ancak fanın sürekli çalışmasının DPF rejenerasyonu veya sıcaklık sensörü gibi başka nedenlerden de kaynaklanabileceği unutulmamalıdır.

7. Motor Arıza Lambasının Yanması

Bazı durumlarda motor çalışma sıcaklığındaki anormallikler ECU tarafından algılanabilir.

Bu durumda motor arıza lambası yanabilir ve hata kodları oluşabilir.

8. Sıcaklık Göstergesinin Dalgalanması

Arızalı termostat nedeniyle sıcaklık göstergesi;

• Bir yükselip bir düşebilir,
• Normal seviyeye ulaşamayabilir,
• Beklenmedik şekilde değişiklik gösterebilir.

Sağlıklı çalışan bir motorda sıcaklık göstergesi çalışma sıcaklığına ulaştıktan sonra sabit kalmalıdır.

9. Alt Radyatör Hortumunun Soğuk Kalması

Motor hararet yaptığı halde alt radyatör hortumu hâlâ soğuksa termostatın açılmadığı düşünülebilir.

Bu kontrol dikkatli yapılmalı ve sıcak motor parçalarına temas edilmemelidir.

10. Antifriz Basıncının Artması

Termostat açılmadığında sistem içerisindeki basınç yükselebilir.

İleri seviyedeki arızalarda;

• Hortumlarda aşırı sertleşme,
• Genleşme kabında taşma,
• Antifriz eksiltme,

gibi belirtiler de görülebilir.

Termostat Neden Arızalanır?

Termostatın arızalanmasına neden olabilecek başlıca etkenler şunlardır:

• Yüksek kilometre
• Kalitesiz veya eski antifriz kullanımı
• Soğutma sisteminde korozyon
• Uzun süre bakım yapılmaması
• Mekanik yay sisteminin aşınması
• Tortu ve kireç oluşumu

Düzenli antifriz değişimi termostat ömrünü uzatabilir.

Termostat Arızası Nasıl Teşhis Edilir?

Kesin teşhis için şu kontroller yapılmalıdır:

• OBD cihazıyla motor sıcaklığının canlı verilerden izlenmesi
• Üst ve alt radyatör hortumlarının sıcaklık kontrolü
• Soğutma sıvısı seviyesinin kontrolü
• Fanın devreye girme sıcaklığının incelenmesi
• Termostatın sökülerek test edilmesi
• Soğutma sisteminde hava olup olmadığının kontrol edilmesi

Bu kontroller sayesinde termostat arızası ile sıcaklık sensörü veya su pompası arızaları birbirinden ayırt edilebilir.

Termostat Arızasıyla Araç Kullanılır mı?

Termostat açık konumda kaldığında araç kısa süre kullanılabilse de uzun vadede önerilmez.

Termostat kapalı konumda kaldıysa ve araç hararet yapıyorsa kullanılmaya devam edilmesi ciddi motor hasarına neden olabilir.

Hararet yapan araç;

• Güvenli şekilde durdurulmalı,
• Motor soğutulmalı,
• Arıza giderilmeden kullanılmamalıdır.

Termostat Arızası Nasıl Önlenir?

Termostatın ömrünü uzatmak için şu önerilere dikkat edilmelidir:

• Üreticinin önerdiği antifrizi kullanın.
• Antifrizi belirli aralıklarla yenileyin.
• Soğutma sistemini düzenli kontrol ettirin.
• Hararet yapan aracı kullanmaya devam etmeyin.
• Antifriz seviyesini sık sık kontrol edin.
• Radyatör ve hortum bakımlarını ihmal etmeyin.
• Periyodik bakım programına uyun.

Bu bakım alışkanlıkları hem termostatın hem de tüm soğutma sisteminin daha uzun ömürlü olmasına katkı sağlar.

1.6 MultiJet motorlarda termostat arızasının en yaygın belirtileri motorun geç ısınması, hararet yapması, kaloriferin yeterince ısıtmaması, fanın sürekli çalışması, yakıt tüketiminin artması ve sıcaklık göstergesindeki düzensizliklerdir. Termostat açık veya kapalı konumda arızalanabilir ve her iki durumda da motorun çalışma verimi olumsuz etkilenir. Özellikle hararet yapan araçların kullanılmaya devam edilmesi silindir kapak contası, silindir kapağı ve diğer motor bileşenlerinde ciddi hasarlara yol açabilir. Düzenli antifriz bakımı, kaliteli soğutma sıvısı kullanımı ve erken teşhis sayesinde termostat kaynaklı arızalar büyümeden çözülebilir.

Buraya tıklayarak kullanıcılarımızın arabalarını inceleyebilirsiniz!