1.6 TDCi Tekleme Belirtileri Nelerdir?

Tekleme sorunu her 1.6 TDCi'de aynı şekilde hissedilmez. Bazı araçlarda yalnızca rölantide titreşim şeklinde ortaya çıkarken bazı araçlarda hızlanma sırasında belirgin silkeleme görülebilir.

• Rölantide düzensiz çalışma
• Hızlanırken silkeleme
• Gaz pedalına basıldığında kesiklik
• Düşük devirlerde tekleme
• Yüksek devirlerde güç kesilmesi
• Yokuş çıkarken silkeleme
• Soğuk çalıştırmada düzensiz çalışma
• Motor ısındığında teklemenin başlaması
• Çekiş düşüklüğü
• Siyah, beyaz veya gri duman
• Motor arıza lambasının yanması
• Motorun stop etme eğilimi

Teklemenin ne zaman gerçekleştiği özellikle önemlidir. Sadece ilk çalıştırmada görülen bir problem ile motor çalışma sıcaklığına ulaştığında başlayan tekleme aynı nedenlerden kaynaklanmayabilir.

1.6 TDCi Tekleme Sorunu Neden Olur?

Enjektör arızası

1.6 TDCi'de tekleme problemlerinin önemli nedenlerinden biri yakıt püskürtme sistemindeki sorunlardır. Enjektörlerden birinin yakıtı diğer silindirlerden farklı miktarda veya düzgün olmayan bir püskürtme karakteriyle göndermesi yanma dengesini bozabilir.

Enjektör problemi varsa teklemeye zor çalışma, rölantide titreşim, çekiş düşüklüğü ve egzoz dumanı eşlik edebilir. Enjektörlerin geri dönüş miktarı ve uygun teşhis cihazındaki düzeltme değerleri kontrol edilerek daha ayrıntılı değerlendirme yapılabilir.

Yakıt filtresinin tıkalı olması

Yakıt filtresi aşırı kirlenmişse özellikle yüksek yük altında motorun ihtiyaç duyduğu yakıt beslemesi yetersiz kalabilir. Araç düz yolda düşük yükte normal çalışırken hızlanma veya yokuş sırasında tekleme yapabilir.

Bakım geçmişi bilinmeyen araçlarda yakıt filtresi kontrol edilmesi gereken ilk basit noktalardan biridir.

Yakıt sistemine hava girmesi

Yakıt hattında hava bulunması dizel motorun yakıt beslemesini bozabilir. Bu durumda motor zor çalışabilir, rölantide düzensizlik oluşabilir veya gaz verildiğinde tekleme meydana gelebilir.

Yakıt filtresi çevresi, bağlantılar ve yakıt hattındaki sızdırmazlık sorunları kontrol edilmelidir.

EGR valfi problemi

EGR valfinin kurum nedeniyle sıkışması veya kontrolünün bozulması motorun hava yönetimini etkileyebilir. Özellikle düşük devirlerde ve sabit hızda hafif gazla ilerlerken silkeleme veya düzensiz çalışma görülebilir.

EGR arızasının tekleme oluşturup oluşturmadığı motorun çalışma koşullarına bağlıdır. Bu nedenle EGR valfini doğrudan değiştirmek yerine çalışma değerlerinin kontrol edilmesi gerekir.

MAF sensörü arızası

MAF sensörü motora giren hava miktarının hesaplanmasına yardımcı olur. Sensörün kirlenmesi veya hatalı değer göndermesi motor kontrol ünitesinin hava ve yakıt yönetimini etkileyebilir.

MAF kaynaklı sorunlarda teklemeye çekiş düşüklüğü, gaz tepkisinde bozulma ve yakıt tüketiminde değişiklik eşlik edebilir.

MAP sensörü problemi

MAP sensörü emme sistemindeki basıncı ölçer. Sensörün yanlış değer göndermesi turbo basıncı ve motor hava yönetiminin hatalı şekilde düzenlenmesine neden olabilir.

Özellikle tekleme ile birlikte turbo basıncı veya çekiş problemi de bulunuyorsa MAP sensörü ve bağlantıları kontrol edilmelidir.

Turbo basınç kaçağı

Turbo ile intercooler veya emme sistemi arasındaki hortumlarda kaçak olması motorun ihtiyaç duyduğu basınçlı havanın azalmasına neden olabilir. Bu durumda özellikle hızlanma sırasında silkeleme ve güç kaybı hissedilebilir.

Hortumlarda çatlak, yırtılma, gevşek bağlantı veya kelepçe problemi olup olmadığı kontrol edilmelidir.

Turbo kontrol problemi

Turbo basıncının gerektiği şekilde kontrol edilememesi de hızlanma sırasında kesiklik oluşturabilir. Vakum sistemi, aktüatör veya değişken geometrili turbo mekanizmasındaki problemler motorun farklı devirlerde düzensiz güç üretmesine neden olabilir.

DPF doluluğu

DPF'nin aşırı dolması egzoz gazı akışını zorlaştırabilir. Bu durum motorun performansını etkileyebilir ve bazı araçlarda koruma moduna geçişe neden olabilir.

DPF problemi bulunan araçlarda tekleme ile birlikte çekiş düşüklüğü, sık rejenerasyon veya DPF uyarısı görülebilir.

Emme manifoldunda kurum birikmesi

EGR sisteminin de etkisiyle emme sisteminde zaman içerisinde kurum birikimi oluşabilir. İleri seviyedeki kurum, hava akışını bozarak motorun düzensiz çalışmasına katkıda bulunabilir.

1.6 TDCi Rölantide Tekleme Neden Olur?

Rölantide tekleme, özellikle yakıt püskürtme ve hava yönetimiyle ilgili sorunlarda belirginleşebilir. Enjektörlerin silindirler arasında farklı miktarda yakıt püskürtmesi, EGR valfinin uygun olmayan konumda kalması veya MAF/MAP sensörlerinin hatalı veri göndermesi olası nedenler arasındadır.

Motor takozlarının yıpranması da rölantide fazla titreşim oluşturabilir. Ancak motor takozu problemi motorun gerçek anlamda teklemesine neden olmaz; motor düzgün çalıştığı halde titreşim sürücü tarafından tekleme gibi algılanabilir.

1.6 TDCi Soğukken Tekleme Sorunu

Teklemenin yalnızca soğuk motor çalıştırıldığında görülmesi, soğuk çalışma koşullarının ayrıca değerlendirilmesini gerektirir. Kızdırma sistemi, enjektör püskürtmesi, yakıt beslemesi ve motorun sıcaklık sensörlerinden gelen veriler kontrol edilmelidir.

Soğuk çalıştırmadan kısa süre sonra motor normale dönüyorsa arızanın sıcaklıkla değişen bir sistem veya parçayla ilişkili olma ihtimali değerlendirilir.

1.6 TDCi Isınınca Tekleme Neden Olur?

Motor ısındıktan sonra başlayan tekleme de farklı nedenlere bağlı olabilir. Yakıt basıncı, enjektör çalışma değerleri, EGR sistemi, sensörler ve turbo kontrolü motor sıcaklığına bağlı olarak farklı koşullarda çalıştığından arıza sıcak motorda daha belirgin hale gelebilir.

Teklemenin motor tamamen ısındıktan sonra mı başladığı, rejenerasyon sırasında mı oluştuğu veya belirli bir devir aralığında mı görüldüğü teşhis için önemli bilgiler sağlar.

1.6 TDCi Gaz Verince Tekleme Neden Olur?

Gaza basıldığında ortaya çıkan tekleme, motorun yükünün artmasıyla kendini belli eden bir yakıt veya hava problemi olabilir. Enjektör, yakıt filtresi, rail basıncı, turbo basıncı ve basınçlı hava hattı öncelikli olarak değerlendirilmelidir.

Özellikle araç düşük devirden hızlanırken tekliyor ve aynı anda siyah duman çıkarıyorsa hava eksikliği veya yakıt-hava dengesizliği araştırılmalıdır.

1.6 TDCi Yokuşta Tekliyor

Yokuşta motor daha fazla tork üretmek zorunda olduğu için yakıt ve turbo sistemindeki problemler daha belirgin hale gelir. Düz yolda çok hafif hissedilen bir yakıt besleme sorunu yokuşta belirgin silkeleme şeklinde ortaya çıkabilir.

Yokuş sırasında teklemeye çekiş düşüklüğü eşlik ediyorsa yakıt basıncı, turbo basıncı, enjektörler ve hava kaçakları birlikte kontrol edilmelidir.

1.6 TDCi Tekleme Siyah Duman Yaparsa

Tekleme ile birlikte siyah duman görülmesi, yanma için gereken hava ile püskürtülen yakıt arasındaki dengenin bozulduğunu gösterebilir. Turbo basınç kaçağı, EGR, MAF sensörü, hava filtresi, enjektörler ve emme sistemi kontrol edilmelidir.

Turbo hortumunda kaçak bulunan bir araçta motor yakıt almaya devam ederken yeterli basınçlı hava alamayabilir. Bunun sonucunda hem silkeleme hem de siyah duman ortaya çıkabilir.

1.6 TDCi Tekleme Beyaz Duman Yaparsa

Beyaz veya gri dumanla birlikte tekleme görülmesi, yakıtın bazı çalışma koşullarında tam olarak yanmadığını düşündürebilir. Enjektör püskürtmesi, kızdırma sistemi ve kompresyon gibi konular bu durumda değerlendirilmelidir.

Ancak yoğun beyaz dumanın sürekli devam etmesi halinde soğutma sıvısının yanma odasına girmesi gibi daha farklı motor problemleri de göz önünde bulundurulmalıdır.

1.6 TDCi Tekleme Sorunu Nasıl Teşhis Edilir?

Tekleme problemlerinde en önemli nokta, parçaları tahmin ederek değiştirmek yerine motorun çalışma verilerini incelemektir. Öncelikle motor kontrol ünitesindeki hata kodları okunmalı, ardından problemin oluştuğu koşullar belirlenmelidir.

• OBD arıza kodları okunmalı
• Enjektör düzeltme değerleri değerlendirilmelidir
• Enjektör geri dönüş testi gerektiğinde yapılmalıdır
• Rail yakıt basıncı kontrol edilmelidir
• Yakıt filtresi ve yakıt hattı incelenmelidir
• MAF ve MAP sensörleri kontrol edilmelidir
• EGR sisteminin çalışma durumu değerlendirilmelidir
• Turbo basıncı kontrol edilmelidir
• Turbo ve intercooler hortumlarında kaçak aranmalıdır
• DPF doluluk ve diferansiyel basınç değerleri gerektiğinde kontrol edilmelidir
• Motorun kompresyon durumu şüphe halinde değerlendirilmelidir

Özellikle tekleme belirli bir devirde meydana geliyorsa test sürüşü sırasında canlı verilerin izlenmesi teşhisi kolaylaştırabilir.

Tekleme Varsa Enjektörler Hemen Değiştirilir mi?

Hayır. Enjektörler teklemenin önemli nedenlerinden biri olsa da tekleme tek başına enjektör arızasını kanıtlamaz. Öncelikle enjektör düzeltme değerleri, geri dönüş miktarı, rail basıncı ve yakıt sisteminin diğer bileşenleri değerlendirilmelidir.

Enjektör değişimi gerekiyorsa araç ve motor koduna uygun parçanın kullanılması ve sistemin gerektirdiği kodlama veya kalibrasyon işlemlerinin uygulanması önemlidir.

1.6 TDCi Tekleme Motoru Bozar mı?

Teklemenin kendisinden çok, teklemeye neden olan arızanın uzun süre devam etmesi önemlidir. Sürekli yanlış yakıt püskürtmesi, ciddi hava-yakıt dengesizliği veya yanma problemleri motorun ve emisyon sisteminin çalışma koşullarını olumsuz etkileyebilir.

Tekleme ile birlikte yoğun duman, ciddi çekiş kaybı, yağ seviyesinde değişiklik, motor arıza lambası veya zor çalışma gibi belirtiler varsa arızanın geciktirilmeden teşhis edilmesi gerekir.

1.6 TDCi Tekleme Sorunu Nasıl Giderilir?

Onarım yöntemi teklemenin nedenine göre değişir. Kirli veya arızalı EGR sistemi için uygun bakım, yakıt filtresi problemi için filtre değişimi, hava kaçağı için hortum veya bağlantı onarımı, sensör arızası için uygun parçanın değiştirilmesi ve enjektör problemi için gerekli test ve onarım işlemleri uygulanabilir.

DPF veya turbo problemi tespit edilirse bunların da doğrudan değiştirilmesinden önce arızanın temel nedeni belirlenmelidir. Özellikle yeni bir turbo veya enjektör takılmasına rağmen temel yakıt, yağlama veya hava sistemi problemi devam ederse arıza tekrar ortaya çıkabilir.

Sonuç

1.6 TDCi tekleme sorunu; enjektör ve yakıt sistemi problemlerinden EGR, MAF, MAP, turbo, DPF ve hava kaçaklarına kadar birçok farklı nedenden kaynaklanabilir. Teklemenin rölantide mi, soğuk motorda mı, motor ısındığında mı, gaza basarken mi yoksa yokuş altında mı ortaya çıktığı arızanın kaynağını belirlemede önemli ipuçları verir.

Doğru teşhis için yalnızca motor arıza lambasına bakmak veya doğrudan enjektör değiştirmek yerine hata kodları, rail basıncı, enjektör değerleri, turbo basıncı ve hava sistemi birlikte değerlendirilmelidir. Böylece hem gereksiz parça değişiminin hem de gerçek arızanın gözden kaçmasının önüne geçilebilir.