1.6 TDCi Turbo Nasıl Çalışır?

1.6 TDCi motorun turbo sistemi, egzoz gazının enerjisinden yararlanarak emme havasını basınçlandırır. Böylece motora atmosferik olarak girebileceğinden daha fazla hava gönderilerek daha verimli bir yanma ve daha yüksek motor performansı elde edilmesine yardımcı olur.

Turbo çok yüksek devirlerde çalışan hassas bir mekanizmadır. Bu nedenle motor yağının kalitesi, yağlama sisteminin durumu, hava filtresi, turbo hortumları ve turbo kontrol mekanizması turbo ömrü açısından önemlidir.

1.6 TDCi Turbo Neden Arızalanır?

Yağ değişimlerinin geciktirilmesi

Turbo milinin ve yataklarının yağlanması motor yağıyla sağlanır. Yağın özelliğini kaybetmesi veya uzun süre değiştirilmemesi turbo içerisindeki hareketli parçaların çalışma koşullarını olumsuz etkileyebilir.

Özellikle turbo yağlamasının hassas olduğu dizel motorlarda doğru yağ spesifikasyonunun kullanılması ve bakım aralıklarının ihmal edilmemesi önemlidir.

Turbo yağ besleme hattının tıkanması

Turbo arızalarında yalnızca turbo ünitesine odaklanmak doğru değildir. Turbo yağ besleme hattında tortu veya kurum kaynaklı daralma meydana gelmesi, turbo yatağına ulaşan yağ miktarını azaltabilir.

Yağ beslemesi yetersiz kalan turbo aşırı ısınabilir ve mil-yatak grubunda aşınma meydana gelebilir. Bu nedenle turbo değiştirilecekse yağ besleme hattının da kontrol edilmesi önemlidir.

Yanlış veya uygun olmayan motor yağı

Motor üreticisinin belirlediği viskozite ve teknik spesifikasyona uygun olmayan yağ kullanılması turbo ve motorun yağlama koşullarını etkileyebilir. 1.6 TDCi'nin farklı motor kodları ve üretim versiyonları bulunduğu için yağ seçimi yalnızca motor hacmine göre yapılmamalıdır.

Hava filtresinin ihmal edilmesi

Kirli veya aşırı tıkalı hava filtresi motorun hava akışını etkileyebilir. Hava giriş sistemindeki problemler turbo sisteminin çalışma koşullarını da değiştirebilir.

Ayrıca hava filtresi kutusu ile turbo arasındaki bağlantılarda kaçak veya yabancı cisim bulunması da turbo açısından kontrol edilmesi gereken konulardandır.

Turbo hortumlarında kaçak

Turbo sağlam olduğu halde araçta turbo arızasına benzer belirtiler ortaya çıkabilir. Turbo ile intercooler ve emme manifoldu arasındaki hortumlarda çatlak, gevşeme veya yırtılma olması basınçlı havanın dışarı kaçmasına neden olabilir.

Bu durumda sürücü çekiş düşüklüğü ve hızlanma sırasında anormal bir hava sesi duyabilir. Bazı durumlarda siyah duman da görülebilir.

Turbo kontrol sisteminin arızalanması

Turbo basıncının kontrol edilmesinde kullanılan mekanizma veya aktüatörle ilgili problemler turbo basıncının olması gerekenden düşük ya da yüksek olmasına neden olabilir.

Özellikle değişken geometrili turbo kullanılan uygulamalarda kanatçık mekanizmasının kurum nedeniyle hareket etmekte zorlanması basınç kontrolünü bozabilir.

EGR ve emme sistemindeki kurum

EGR sisteminden kaynaklanan kurum birikimi zamanla emme sistemini de etkileyebilir. Emme yollarında yoğun birikinti oluşması hava akışını bozarak motorun ve turbo sisteminin çalışma karakterini değiştirebilir.

Bu nedenle turbo problemi olduğu düşünülen yüksek kilometreli bir 1.6 TDCi'de EGR ve emme sistemi de kontrol edilmelidir.

Egzoz tarafındaki tıkanıklık

Turbo egzoz gazının enerjisiyle çalıştığından egzoz sistemindeki ciddi akış problemleri turbo çalışma koşullarını etkileyebilir. DPF bulunan uygulamalarda filtredeki doluluk ve rejenerasyon durumu da gerektiğinde değerlendirilmelidir.

1.6 TDCi Turbo Arızası Belirtileri Nelerdir?

Turbo arızasının belirtileri arızanın türüne göre değişebilir. Turbo mekanik olarak hasarlanmış olabileceği gibi yalnızca basınç kontrolünde veya bağlantılarında problem de bulunabilir.

• Belirgin çekiş düşüklüğü
• Hızlanmada isteksizlik
• Turbo basıncının oluşmaması veya düzensiz oluşması
• Hızlanma sırasında ıslık veya uğultu
• Motor arıza lambasının yanması
• Koruma moduna geçme
• Siyah duman
• Mavi veya mavimsi-gri duman
• Motor yağında azalma
• Turbo hortumlarında aşırı yağlanma
• Yakıt tüketiminde değişiklik

Bu belirtilerden biri görüldüğünde turbo doğrudan arızalı kabul edilmemelidir. Örneğin turbo hortumundaki basınç kaçağı da turbo arızasına çok benzeyen bir performans kaybı oluşturabilir.

Turbo Islık Sesi Neden Yapar?

1.6 TDCi'de turbo çevresinden gelen hafif bir çalışma sesi tek başına arıza göstergesi değildir. Ancak sesin önceye göre belirgin şekilde artması, metalik uğultuya dönüşmesi veya buna çekiş kaybının eşlik etmesi daha ayrıntılı kontrol gerektirir.

Islık sesinin kaynağı turbo olmak zorunda değildir. Turbo hortumundaki kaçak, intercooler bağlantısı veya emme sistemindeki bir sızıntı da benzer ses çıkarabilir.

Turbo Arızası Siyah Duman Yapar mı?

Evet, turbo basıncının yeterli oluşmaması motora giren hava miktarını azaltabilir. Yakıt miktarı buna göre yeterince düşmediğinde yanma için gerekli hava-yakıt dengesi bozulabilir ve siyah duman görülebilir.

Ancak siyah duman enjektör, EGR, MAF sensörü, hava filtresi veya hava kaçağı gibi birçok farklı problemden de kaynaklanabilir. Bu nedenle siyah duman görülmesi turbo değişimi için tek başına yeterli değildir.

Turbo Arızası Yağ Eksiltir mi?

Turbo içerisindeki sızdırmazlık ve yatak sisteminde ciddi bir problem oluşması halinde motor yağının emme veya egzoz tarafına geçmesi mümkün olabilir. Bu durumda yağ tüketimi ve egzozdan mavimsi duman görülebilir.

Fakat yağ eksiltme görüldüğünde turbo tek başına suçlanmamalıdır. Piston segmanları, supap keçeleri, karter havalandırma sistemi ve motorun diğer bileşenleri de yağ tüketimine neden olabilir.

Turbo Hortumunda Yağ Olması Normal mi?

Turbo hava hattında belirli miktarda yağ buharı ve buna bağlı hafif yağlanma görülebilir. Bu durum tek başına turbo arızasını kanıtlamaz.

Ancak hortum içerisinde belirgin miktarda yağ birikmesi, dışarıdan yağ sızıntısı, yoğun mavi duman veya motor yağı seviyesinde hızlı düşüş gibi belirtiler birlikte görülüyorsa turbo ve karter havalandırma sistemi daha ayrıntılı şekilde incelenmelidir.

1.6 TDCi Turbo Neden Yağ Atar?

Turbo tarafından emme sistemine fazla miktarda yağ taşınması; turbo yatak ve sızdırmazlık problemleri, karter basıncı, yağ dönüş hattı veya motorun yağlama sistemiyle ilgili sorunlarla ilişkili olabilir.

Bu nedenle yalnızca turbo değiştirilerek işlem tamamlanmamalıdır. Turbo yağ besleme ve dönüş hatları, motor yağ basıncı ve karter havalandırma sistemi de kontrol edilmelidir.

1.6 TDCi Turbo Arızası Nasıl Teşhis Edilir?

Turbo teşhisinde öncelikle aracın arıza kodları ve canlı verileri incelenmelidir. Özellikle ECU'nun talep ettiği turbo basıncı ile gerçek turbo basıncının karşılaştırılması önemli bilgiler sağlayabilir.

• OBD arıza kodları okunmalı
• İstenen ve gerçekleşen turbo basıncı karşılaştırılmalı
• Turbo ve intercooler hortumları kontrol edilmeli
• Vakum hattı ve turbo kontrol sistemi incelenmeli
• Aktüatörün hareketi kontrol edilmeli
• Turbo milinde anormal boşluk olup olmadığı değerlendirilmelidir
• Turbo yağ besleme ve dönüş hatları kontrol edilmelidir
• Hava filtresi ve emme sistemi incelenmelidir
• EGR ve ilgili emme kanalları değerlendirilmelidir
• Gerekli durumlarda DPF ve egzoz sistemi kontrol edilmelidir

Turbo mekanik olarak kontrol edilirken mildeki boşluğun ve kompresör çarkının durumu değerlendirilmelidir. Ancak küçük bir hareket veya yağlanma görülmesi tek başına turbo değişmesi gerektiği anlamına gelmez; ölçüm ve diğer belirtiler birlikte değerlendirilmelidir.

Turbo Arızasında Hemen Turbo Değiştirilir mi?

Hayır. Turbo arızası teşhis edildiğinde öncelikle arızaya neden olan durum belirlenmelidir. Örneğin turbo yağlama problemi nedeniyle hasar gördüyse yalnızca yeni turbo takılması sorunun tekrarlanmasına neden olabilir.

Turbo değişimi öncesinde yağ besleme hattı, yağ dönüş hattı, hava filtreleme sistemi, turbo hortumları, intercooler, vakum sistemi ve turbo kontrol mekanizmasının kontrol edilmesi önemlidir.

1.6 TDCi Turbo Ömrü Ne Kadardır?

Turbo için bütün 1.6 TDCi motorlarda geçerli sabit bir kilometre ömrü vermek doğru değildir. Turbo ömrü kullanılan yağın özellikleri, bakım aralıkları, aracın kullanım şekli, motorun çalışma koşulları ve turbo sisteminin genel durumuna göre önemli ölçüde değişebilir.

Düzenli bakım yapılan ve yağlama sistemi sağlıklı olan bir turbo uzun süre kullanılabilirken, yağ besleme problemi veya ciddi yağlama ihmalinin bulunduğu bir motorda çok daha erken arızalanabilir.

1.6 TDCi Turbo Arızasını Önlemek İçin Ne Yapılmalı?

• Üreticinin belirlediği motor yağı spesifikasyonu kullanılmalı
• Yağ ve yağ filtresi bakım aralıkları ihmal edilmemeli
• Turbo yağ besleme hattı gerektiğinde kontrol edilmeli
• Hava filtresi zamanında değiştirilmelidir
• Turbo hortumları ve intercooler bağlantıları kontrol edilmelidir
• Motorun yağ seviyesi düzenli olarak takip edilmelidir
• EGR ve emme sistemindeki aşırı kurum ihmal edilmemelidir
• DPF bulunan araçlarda filtreyle ilgili uyarılar göz ardı edilmemelidir
• Turbo ile ilgili anormal ses veya duman ortaya çıktığında araç kontrol ettirilmelidir

Turbo Arızalıyken Araç Kullanılır mı?

Turbo arızasının derecesine göre risk değişir. Sadece bir hortum kaçağı gibi nispeten basit bir problem ile turbo milinin veya yataklarının ciddi şekilde hasar gördüğü bir durum aynı değildir.

Özellikle yoğun mavi duman, hızlı yağ eksiltme, metalik turbo sesi, belirgin güç kaybı veya motorun kendi kendine yüksek devir çevirmesi gibi ciddi belirtiler varsa araç kullanılmaya devam edilmemelidir. Turbo arızasının ilerlemesi motor ve egzoz sistemi açısından daha büyük problemlere yol açabilir.

Sonuç

1.6 TDCi turbo neden arızalanır sorusunun tek bir cevabı yoktur. Yetersiz yağlama, geciken yağ bakımı, turbo yağ hattındaki problemler, hava ve basınç kaçakları, turbo kontrol mekanizması, kurum birikimi ve egzoz sistemiyle ilgili sorunlar turbo arızasının ortaya çıkmasına katkıda bulunabilir.

Çekiş düşüklüğü, turbo sesi veya duman görüldüğünde doğrudan turbo değiştirmek yerine öncelikle arızanın kaynağı belirlenmelidir. Özellikle turbo değişimi yapılacaksa yağ besleme sistemi ve turbo arızasına neden olmuş olabilecek diğer parçaların da kontrol edilmesi, yeni turbonun kısa sürede tekrar arızalanmasını önlemek açısından önemlidir.