2.0 TDCi Kompresyon Testi Nedir?

Kompresyon testi, motor çalışırken pistonların silindir içerisindeki havayı ne kadar başarılı şekilde sıkıştırabildiğini ölçer. Dizel motorlarda bu değer, benzinli motorlara göre oldukça yüksektir ve genellikle bar cinsinden değerlendirilir.

Test sayesinde silindirlerden birinde veya birkaçında diğerlerine göre belirgin bir basınç kaybı olup olmadığı görülebilir. Düşük kompresyon; piston segmanları, silindir yüzeyi, supaplar veya silindir kapağı contası gibi mekanik sorunlarla ilişkili olabilir.

2.0 TDCi Kompresyon Testi Neden Yapılır?

Özellikle aşağıdaki belirtiler varsa kompresyon testi değerli bilgiler sağlayabilir:

• Motorun zor çalışması
• Soğukta geç çalışma
• Belirgin güç kaybı
• Aşırı yağ tüketimi
• Yoğun karter üflemesi
• Sürekli mavi duman
• Rölantide düzensiz çalışma
• Bir veya daha fazla silindirde yanma problemi şüphesi
• Yüksek kilometreli araçta motorun mekanik durumunun merak edilmesi

Özellikle ikinci el 2.0 TDCi satın alırken test, motorun sadece dışarıdan ve test sürüşüyle değerlendirilemeyen iç mekanik durumu hakkında ek bilgi sağlayabilir.

2.0 TDCi Kompresyon Testi Nasıl Yapılır?

2.0 TDCi'de kompresyon testi, benzinli motordaki buji deliğinden değil, uygun adaptör kullanılarak kızdırma bujisi yuvalarından yapılabilir. Ford'un 2.0 Duratorq-TDCi DW motoru için servis prosedüründe kızdırma bujilerinin sökülmesi ve uygun kompresyon test cihazının bu yuvalara bağlanması tarif edilmektedir.

Genel işlem sırası şöyledir:

• Motorun çalışma koşulları ve test prosedürü belirlenir.
• Yakıt enjeksiyonunun test sırasında devreye girmesi engellenir.
• Kızdırma bujilerine erişilir.
• Kızdırma bujileri sökülür.
• Uygun dizel kompresyon test adaptörü birinci silindire bağlanır.
• Motor marş motoruyla çevrilir.
• Manometredeki basıncın yükselmesi durana kadar motor çevrilmeye devam edilir.
• Değer kaydedilir.
• Aynı işlem diğer silindirlerde tekrarlanır.

Ford'un servis dokümanında 2.0 Duratorq-TDCi DW motor için her silindirin ölçülmesi ve test tamamlandıktan sonra ilgili hata kayıtlarının silinmesi gerektiği belirtilmektedir.

Kompresyon Testinde Motor Sıcak mı Olmalı?

Burada önemli bir ayrıntı vardır: test sıcaklığı motor koduna ve üreticinin servis prosedürüne göre belirlenmelidir. Örneğin bazı Ford servis prosedürlerinde motorun normal çalışma sıcaklığına getirilmesi istenirken, aynı motor ailesinin bazı uygulamalarında farklı test koşulları bulunabilir.

Bu nedenle “bütün 2.0 TDCi'lerde test kesinlikle sıcakken yapılır” veya “kesinlikle soğukken yapılır” şeklinde genelleme yapmak doğru değildir. En doğru sonuç, ilgili motor kodunun fabrika servis prosedürüne göre alınan ölçümdür.

2.0 TDCi Kompresyon Kaç Bar Olmalı?

Bu sorunun en önemli cevabı şudur: 2.0 TDCi'nin bütün motor kodları için tek bir kompresyon değeri vermek doğru değildir.

Örneğin aynı 2.0 TDCi ailesi içinde farklı nesiller ve motor kodları bulunmaktadır. Ford'un güncel 2.0 dizel motorlarında bile sıkıştırma oranlarının tek turbo ve çift turbo versiyonlarda farklı olduğu görülmektedir; Ford bazı 2.0 dizel uygulamalarında 16,3:1 ve 15,8:1 sıkıştırma oranları belirtmektedir. Bu değerler kompresyon basıncı değildir ve manometrede ölçülen bar değerleriyle karıştırılmamalıdır.

Örneğin eski DW10 ailesine ait bir servis dokümanında kompresyon son basıncı için yaklaşık 25-30 bar aralığı ve silindirler arasındaki maksimum fark için 5 bar sınırı verilmiştir. Ancak bu değer bütün 2.0 TDCi motorlara doğrudan uygulanmamalıdır; test edilen motorun kodu ve fabrika servis verisi esas alınmalıdır.

Silindirler Arasındaki Kompresyon Farkı Neden Önemli?

Kompresyon testinde yalnızca en yüksek sayıya bakmak doğru değildir. Asıl önemli konulardan biri silindirlerin birbirine ne kadar yakın olduğudur.

Örneğin dört silindirde:

• 29 bar
• 29 bar
• 28 bar
• 29 bar

gibi birbirine yakın sonuçlar elde edilmesi genel olarak daha olumlu bir tablo oluşturur.

Buna karşılık:

• 30 bar
• 29 bar
• 21 bar
• 30 bar

gibi bir sonuçta üçüncü silindirin neden diğerlerinden ciddi şekilde düşük olduğu araştırılmalıdır.

Eski DW10TD servis verilerinde silindirler arasındaki maksimum fark 5 bar olarak belirtilmektedir. Ancak yine motor koduna ait fabrika verisi öncelikli kabul edilmelidir.

2.0 TDCi Kompresyon Düşükse Ne Anlama Gelir?

Düşük kompresyon, silindir içerisindeki basıncın yeterince oluşturulamadığını gösterebilir. Bunun birkaç farklı mekanik nedeni olabilir.

• Piston segmanlarının aşınması
• Silindir yüzeylerinin aşınması
• Subapların tam olarak sızdırmazlık sağlayamaması
• Silindir kapağı problemi
• Silindir kapağı contasındaki kaçak
• Piston veya silindir hasarı

Ancak düşük kompresyon sonucu görüldüğünde hemen motor revizyonuna karar verilmemelidir. Öncelikle ölçümün doğru koşullarda tekrarlandığından emin olunmalı ve gerekirse silindir kaçak testi yapılmalıdır.

Tek Bir Silindirin Kompresyonu Düşükse Ne Olur?

Tek silindirin diğerlerinden belirgin şekilde düşük olması, o silindire özgü mekanik bir problemin araştırılması gerektiğini gösterir.

Supap sızdırmazlığı, piston-segman grubu, silindir aşınması veya silindir kapağı contası olası nedenler arasında değerlendirilebilir. Silindir kaçak testi, havanın nereden kaçtığını belirlemeye yardımcı olabilir.

2.0 TDCi'de Bütün Silindirlerin Kompresyonu Düşükse Ne Olur?

Bütün silindirlerin birbirine yakın ancak beklenenden düşük çıkması farklı bir değerlendirme gerektirir. Test cihazı, marş motorunun çevirme hızı, akü durumu ve test prosedürü sonucu etkileyebilir.

Bu nedenle bütün silindirlerin düşük görünmesi doğrudan “motor bitmiş” anlamına gelmez. Öncelikle test şartları ve kullanılan ekipman doğrulanmalıdır.

Ford'un servis dokümanlarında da farklı test cihazları ve marş motoru hızlarının mutlak basınç değerlerini etkileyebileceği ve bu nedenle silindirler arasındaki karşılaştırmanın önemli olduğu belirtilmektedir.

Kompresyon Testi ile Motorun Bittiği Anlaşılır mı?

Kompresyon testi motorun mekanik durumunu değerlendirmek için önemli bir araçtır ancak tek başına motorun kesin olarak “bittiğini” kanıtlamaz.

Örneğin düşük kompresyon görüldüğünde silindir kaçak testi, yağ basıncı ölçümü, karter basıncı kontrolü, endoskopik inceleme ve gerekirse silindir kapağı kontrolü ile teşhis desteklenebilir.

Kompresyon Testi ile Silindir Kaçak Testi Farkı Nedir?

Kompresyon testi, motorun marş sırasında silindirde oluşturduğu basıncı ölçer. Silindir kaçak testi ise basınçlı havanın silindirden nereden kaçtığını anlamaya yardımcı olur.

Örneğin kaçak testi sırasında hava emme tarafından duyuluyorsa emme supaplarında, egzoz tarafından duyuluyorsa egzoz supaplarında, karter tarafından duyuluyorsa piston-segman-silindir grubunda problem olabileceği değerlendirilir.

Bu nedenle kompresyon sonucu şüpheli çıktığında kaçak testi teşhisi önemli ölçüde güçlendirebilir.

2.0 TDCi Alırken Kompresyon Testi Yaptırılmalı mı?

Özellikle yüksek kilometreli, geçmişi belirsiz veya motorunda belirti bulunan bir 2.0 TDCi satın alıyorsanız kompresyon testi yaptırmak mantıklıdır.

Ancak testin doğru ekipmanla ve motorun spesifik servis prosedürüne uygun şekilde yapılması gerekir. Sadece “dört silindirden de yaklaşık 30 bar çıktı” gibi bir bilgiyle motorun kesin olarak sağlıklı olduğu söylenemez.

Kompresyon testi; soğuk çalıştırma, yağ tüketimi, egzoz dumanı, turbo, enjektörler ve OBD verileriyle birlikte değerlendirilmelidir.

2.0 TDCi Kompresyon Testi Motor Revizyonunu Gösterir mi?

Test sonucu ciddi ve tekrarlanabilir bir kompresyon kaybı gösteriyorsa motorun mekanik olarak açılması gündeme gelebilir. Ancak motor revizyonu kararı yalnızca kompresyon değerine göre verilmemelidir.

Örneğin turbo arızası nedeniyle yağ tüketen bir motorun kompresyonu iyi olabilir. Aynı şekilde enjektör arızası da zor çalışma ve tekleme yapabilirken motorun iç mekanik aksamı sağlam olabilir.

Sonuç

2.0 TDCi kompresyon testi, motorun silindirlerde basınç oluşturma kabiliyetini ölçen önemli bir mekanik testtir. Test genellikle uygun dizel kompresyon cihazının kızdırma bujisi yuvalarına bağlanması ve motorun marşla çevrilmesiyle gerçekleştirilir.

“2.0 TDCi kaç bar olmalı?” sorusuna ise bütün motorlar için tek bir rakam vermek doğru değildir. Eski DW10 motor ailesine ait bir servis verisinde 25-30 bar civarı değerler ve silindirler arasında en fazla 5 bar fark belirtilirken, farklı 2.0 TDCi versiyonlarında fabrika değerleri değişebilir. Bu nedenle motor koduna ait servis verisi + silindirler arasındaki fark + diğer motor belirtileri birlikte değerlendirilmelidir.