Airbag Darbe Sensörü Nedir?

Airbag darbe sensörü, halk arasında airbag sensörü veya çarpışma sensörü olarak da adlandırılan, aracın çarpışma sırasında meydana gelen fiziksel değişimleri algılayan elektronik bir sensördür. Görevi yalnızca “darbe geldi” şeklinde basit bir sinyal göndermek değildir. Modern araçlarda çarpışmanın yönü, şiddeti ve aracın maruz kaldığı ivme değişimleri gibi bilgiler SRS sisteminin karar verme sürecinde kullanılabilir.

Günümüzde birçok araçta birden fazla ivme ve çarpışma algılama sensörü bulunabilir. Sensörlerin sayısı, konumu ve çalışma stratejisi aracın marka, model ve SRS tasarımına göre değişir.

Airbag Darbe Sensörü Nasıl Çalışır?

Çarpışma sırasında aracın hızı çok kısa bir zaman içinde değişir. Bu durum araç gövdesinde yüksek seviyede ivme değişimleri meydana getirir. Darbe sensörü bu değişimleri algılayarak elektriksel bir sinyale dönüştürür.

SRS kontrol ünitesi sensörden gelen bilgiyi tek başına değerlendirmek zorunda değildir. Araçtaki diğer algılama elemanlarından gelen veriler ve sistemin programlanmış güvenlik stratejisi birlikte değerlendirilir. Çarpışmanın özellikleri airbag veya emniyet kemeri ön gergilerinin devreye girmesini gerektiriyorsa sistem ilgili piroteknik bileşenleri tetikleyebilir.

Airbag Sensörü Darbeyi Nasıl Algılar?

Airbag sistemlerinde kullanılan sensörler temel olarak aracın ivme değişimini algılar. Araç normal şekilde hızlanırken, fren yaparken veya bozuk bir yoldan geçerken meydana gelen hareketlerle gerçek bir çarpışmanın oluşturduğu ani ivme değişimi arasında önemli farklar bulunur.

Elektronik sensörler bu değişimleri çok kısa zaman aralıklarında ölçebilir. SRS kontrol ünitesi ise ölçülen verileri kendi algoritmaları içerisinde değerlendirerek çarpışmanın airbag sisteminin devreye girmesini gerektirip gerektirmediğini belirler.

Airbag Darbe Sensörü Nerede Bulunur?

Airbag sensörlerinin konumu araçtan araca değişir. Bazı araçlarda ön bölümde, tampon veya ön panelin arkasına yakın bölgelerde çarpışma sensörleri bulunabilir. Bazı sistemlerde ise yolcu kabini içerisindeki SRS kontrol ünitesinde veya aracın farklı bölümlerinde ivme algılama özellikleri bulunabilir.

Bu nedenle “airbag sensörü her araçta tamponun arkasındadır” şeklinde genel bir kabul doğru değildir. Sensörlerin konumu, sayısı ve görevleri için ilgili aracın teknik dokümanları esas alınmalıdır.

Airbag Darbe Sensörü ile SRS Kontrol Ünitesi Aynı Şey midir?

Hayır. Darbe sensörü ile SRS kontrol ünitesi farklı bileşenlerdir. Sensör fiziksel değişimleri algılayıp ilgili bilgiyi sisteme iletirken, SRS kontrol ünitesi bu verileri değerlendirerek güvenlik sisteminin nasıl tepki vereceğini belirleyen elektronik birimdir.

Bununla birlikte bazı modern SRS sistemlerinde ivme algılama işlevlerinin kontrol ünitesi içerisinde bulunabildiği tasarımlar da vardır. Bu nedenle sensör mimarisi araçtan araca değişebilir.

Airbag Darbe Sensörü Arızası Belirtileri Nelerdir?

Darbe sensöründe veya sensör devresinde bir problem olduğunda SRS kontrol ünitesi bunu bir arıza olarak algılayabilir. En belirgin belirti genellikle gösterge panelindeki airbag veya SRS uyarı ışığının yanmasıdır.

• Airbag/SRS uyarı ışığının sürekli yanması
• Kontak açıldığında SRS ışığının normal şekilde sönmemesi
• Sürüş sırasında SRS uyarısının ortaya çıkması
• Teşhis cihazında çarpışma sensörüyle ilişkili hata kodu görülmesi
• Sensör bağlantısı veya devresiyle ilgili elektriksel hata kayıtları

Ancak bu belirtiler doğrudan sensörün fiziksel olarak bozuk olduğunu kanıtlamaz. Kablo kopukluğu, soket problemi, besleme voltajı, SRS kontrol ünitesi veya başka bir bileşen de benzer bir hata kaydına neden olabilir.

Airbag Darbe Sensörü Arızası Nasıl Anlaşılır?

En doğru yöntem, SRS sisteminin uygun bir teşhis cihazıyla taranmasıdır. Airbag sistemiyle iletişim kuramayan basit OBD cihazları bu konuda yeterli olmayabilir.

Teşhis sırasında SRS kontrol ünitesinde kayıtlı hata kodları okunur. Daha sonra hata kodunun işaret ettiği sensör, devre, kablo ve bağlantılar üretici prosedürlerine göre kontrol edilir. Hata kodunun sensörü göstermesi, parçanın doğrudan değiştirilmesi gerektiği anlamına gelmeyebilir.

Airbag Darbe Sensörü Bozulursa Airbag Açılır mı?

Bir sensörde arıza bulunması, airbaglerin mutlaka açılacağı veya mutlaka açılmayacağı anlamına gelmez. SRS sisteminin çalışma stratejisi araç tasarımına ve arızanın niteliğine bağlıdır.

SRS sistemi bir arıza tespit ettiğinde gösterge panelinde uyarı oluşturabilir ve ilgili güvenlik fonksiyonlarının çalışma şeklini etkileyebilir. Bu nedenle sensör arızası şüphesinde sistemi kullanmaya devam etmek yerine arızanın doğru şekilde teşhis edilmesi gerekir.

Airbag Sensörü Darbe Olmadan Airbag Açtırır mı?

Normal çalışan bir SRS sisteminin amacı, gerçek bir çarpışma sırasında oluşan belirli fiziksel koşulları değerlendirerek uygun güvenlik ekipmanlarını devreye almaktır. Günümüz araçlarında sistem yalnızca tek bir sensörden gelen basit bir sinyale göre çalışacak şekilde tasarlanmamıştır.

Bununla birlikte SRS sistemindeki elektriksel veya elektronik arızalar güvenlik açısından ciddi kabul edildiğinden, sensör ve bağlantıları üzerinde gelişigüzel müdahale yapılmamalıdır. Airbag ve emniyet kemeri ön gergileri piroteknik bileşenler içerdiği için kontrol ve onarım işlemleri üretici prosedürlerine uygun gerçekleştirilmelidir.

Airbag Darbe Sensörü Değişimi Gerekir mi?

Sensörün gerçekten arızalı olduğu doğrulanırsa üreticinin prosedürüne göre değiştirilmesi gerekebilir. Ancak yalnızca gösterge panelinde airbag ışığının yanması, sensörün kesin olarak değiştirilmesi gerektiği anlamına gelmez.

Öncelikle hata kodunun kaynağı belirlenmeli, sensörün beslemesi ve bağlantıları kontrol edilmeli ve gerekiyorsa ilgili elektriksel ölçümler yapılmalıdır. Bazı durumlarda sorun sensör yerine kablo tesisatında veya soket bağlantısında bulunabilir.

Kaza Sonrasında Airbag Sensörü Kontrol Edilir mi?

Kaza sonrasında SRS sisteminin tamamının değerlendirilmesi önemlidir. Airbaglerin açılıp açılmadığına bakmak tek başına yeterli değildir. Çarpışma sensörleri, SRS kontrol ünitesi, emniyet kemeri ön gergileri, airbag modülleri ve ilgili kablo tesisatı aracın hasar durumuna göre kontrol edilmelidir.

Özellikle ağır bir çarpışmanın ardından SRS sisteminde kayıtlı olay veya hata bilgileri bulunabileceğinden, ikinci el araçlarda yalnızca airbag ışığının sönük olması sistemin tamamen orijinal ve sorunsuz olduğunu kanıtlamaz.

Sonuç

Airbag darbe sensörü, aracın çarpışma sırasında maruz kaldığı ani ivme ve hareket değişimlerini algılayarak SRS sisteminin çarpışmayı değerlendirmesine yardımcı olan önemli bir güvenlik bileşenidir. Sensörlerden gelen veriler SRS kontrol ünitesi tarafından sistemin diğer bilgileriyle birlikte değerlendirilir ve gerekli koşullar oluştuğunda airbagler ile emniyet kemeri ön gergileri devreye alınabilir. Airbag sensörüyle ilgili bir arıza şüphesinde ise yalnızca parçayı değiştirmek veya hata kodunu silmek yerine, sensörün yanı sıra kablo bağlantıları ve SRS kontrol ünitesinin de uygun teşhis yöntemiyle kontrol edilmesi gerekir.