1.6 CDTI DPF Rejenerasyonu Nedir?

DPF, dizel motorun egzozundan çıkan kurum partiküllerini tutan filtredir. Filtrede biriken kurum belirli bir seviyeye ulaştığında motor yönetim sistemi egzoz sıcaklığını yükselterek bu kurumun yanmasını sağlar. Bu sürece DPF rejenerasyonu denir.

Rejenerasyon sırasında kurum büyük ölçüde yanarak azalır. Ancak burada önemli bir ayrım vardır: Rejenerasyon kurumun azaltılmasını sağlar, filtrede zamanla biriken külü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle çok yüksek kül birikiminde normal rejenerasyon yeterli olmayabilir.

1.6 CDTI DPF Rejenerasyonu Nasıl Başlar?

Rejenerasyon, motor kontrol ünitesinin DPF'nin doluluk durumunu ve çalışma şartlarını değerlendirmesiyle otomatik olarak başlatılabilir. Motor sıcaklığı, egzoz sıcaklığı, DPF basınç farkı ve sürüş koşulları gibi çeşitli parametreler sistemin kararında rol oynar.

Rejenerasyon sırasında motorun çalışma karakterinde küçük değişiklikler fark edilebilir. Rölanti devrinde değişiklik, anlık yakıt tüketiminde artış, soğutma fanının çalışması veya egzoz sıcaklığının yükselmesi bunlardan bazılarıdır. Bu belirtiler her araçta aynı şekilde hissedilmeyebilir.

1.6 CDTI DPF Rejenerasyonu Sürüşle Nasıl Yapılır?

DPF doluluğu kritik seviyeye ulaşmamışsa ve araç rejenerasyonu kendisi başlatabilecek durumdaysa, uygun sürüş koşullarının sağlanması sürece yardımcı olabilir. Bunun için motorun çalışma sıcaklığına ulaşmış olması ve aracın güvenli, trafiğin uygun olduğu bir yolda yeterli süre boyunca sabit ve orta-yüksek motor yükünde kullanılması gerekir.

Burada amaç belirli bir hız rakamına ulaşmak değil, motoru uygun çalışma sıcaklığında ve sürekli yük altında tutmaktır. Trafik, yol eğimi, vites seçimi ve aracın motor yönetimi nedeniyle gerekli koşullar değişebilir.

Bu nedenle yalnızca “şu hızda şu kadar dakika kullanırsanız DPF kesin temizlenir” şeklinde bütün 1.6 CDTI motorlar için geçerli tek bir reçete vermek doğru değildir. Araç kullanım kılavuzundaki rejenerasyon talimatları varsa öncelikle bunlar takip edilmelidir.

DPF Rejenerasyonu Sırasında Araçta Ne Olur?

Aktif rejenerasyon sırasında egzoz sıcaklığının yükselmesi için motor yönetimi çalışma koşullarını değiştirebilir. Bu nedenle sürücü bazı farklılıklar hissedebilir.

• Anlık yakıt tüketimi artabilir.
• Rölanti devri normalden biraz farklı olabilir.
• Soğutma fanı çalışabilir.
• Egzozdan gelen sıcaklık belirgin şekilde artabilir.
• Egzoz kokusu normalden farklı olabilir.
• Motorun çalışma sesi hafif değişebilir.

Bu belirtiler tek başına arıza anlamına gelmez. Ancak DPF uyarısı, belirgin güç kaybı veya motor arıza lambası gibi belirtiler de varsa sistemin kontrol edilmesi gerekir.

1.6 CDTI DPF Rejenerasyonu Yarıda Kesilirse Ne Olur?

Rejenerasyonun sürekli olarak yarıda kesilmesi DPF'de biriken kurumun yeterince azaltılamamasına neden olabilir. Özellikle kısa mesafeli şehir içi kullanımda motor çalışma sıcaklığına ulaşmadan aracın durdurulması bu durumun tekrarlanmasına yol açabilir.

Rejenerasyonların sık sık tamamlanamaması sonucunda DPF doluluk seviyesi yükselerek daha sık rejenerasyon ihtiyacı doğurabilir. İleri aşamada DPF uyarısı, çekiş düşüklüğü ve koruma modu gibi sorunlar ortaya çıkabilir.

DPF Rejenerasyonu İçin Aracı Yüksek Devirde Kullanmak Gerekir mi?

DPF rejenerasyonu için motoru gereksiz şekilde çok yüksek devirde kullanmak doğru yaklaşım değildir. Önemli olan egzoz sisteminin gerekli sıcaklığa ulaşmasını sağlayacak uygun motor yükü ve çalışma koşullarının oluşmasıdır.

Bu nedenle düşük viteste motoru sürekli yüksek devirde çevirmek yerine, aracın üretici tarafından belirlenen kullanım şartlarına uygun şekilde ve güvenli yol koşullarında kullanılması daha doğrudur.

1.6 CDTI DPF Rejenerasyonu Neden Yapmıyor?

Araç rejenerasyonu başlatmıyor veya rejenerasyonlar sürekli başarısız oluyorsa bunun tek nedeni DPF'nin kendisi olmayabilir. Motor yönetim sistemi rejenerasyon için gerekli şartları sağlayamıyorsa işlem gerçekleşmeyebilir.

Olası nedenler arasında şunlar bulunabilir:

• DPF doluluğunun çok yüksek olması
• DPF diferansiyel basınç sensörü veya hortumlarında problem
• Egzoz sıcaklık sensörlerinde sorun
• EGR sistemindeki problemler
• Motorun çalışma sıcaklığına ulaşmaması
• Termostat kaynaklı sıcaklık problemi
• Yakıt sistemi veya enjektör problemleri
• Motor yönetim sisteminde kayıtlı başka bir arıza
• DPF'nin kül nedeniyle kapasitesini kaybetmesi

Bu nedenle rejenerasyon başlamadığında doğrudan DPF değişimine karar vermek yerine arıza kodları ve canlı veriler kontrol edilmelidir.

1.6 CDTI DPF Rejenerasyonu Serviste Nasıl Yapılır?

DPF doluluk seviyesi sürüşle gerçekleştirilebilecek rejenerasyonun sınırlarını aşmışsa servis ortamında teşhis cihazıyla kontrollü rejenerasyon uygulanabilir. İşlemden önce DPF'nin doluluk durumu, diferansiyel basınç değeri, egzoz sıcaklık sensörleri ve motorla ilgili hata kodları değerlendirilmelidir.

Kontrollü rejenerasyon sırasında egzoz sıcaklıkları çok yüksek seviyelere çıkabileceğinden işlem uygun ekipman ve güvenli çalışma koşullarında yapılmalıdır. Özellikle kapalı veya yanıcı maddelerin bulunduğu ortamlarda rejenerasyon uygulanması ciddi güvenlik riski oluşturabilir.

DPF Temizliği ile Rejenerasyon Aynı Şey mi?

Hayır. Rejenerasyon, filtrede biriken kurumun yüksek sıcaklıkla yakılması işlemidir. DPF temizliği ise filtrede biriken kül ve diğer kalıntıların, uygun yöntemlerle profesyonel olarak temizlenmesini ifade edebilir.

Filtredeki kurum miktarı yüksekse rejenerasyon yeterli olabilir. Ancak kül yükü fazla olan veya fiziksel olarak hasar görmüş bir DPF'de rejenerasyon sorunu çözmeyebilir. Böyle durumlarda filtrenin sökülerek profesyonel şekilde değerlendirilmesi veya gerekli görülürse değiştirilmesi gündeme gelir.

1.6 CDTI DPF Rejenerasyonu Ne Kadar Sürer?

Rejenerasyonun süresi; DPF'nin doluluk seviyesi, motorun çalışma sıcaklığı, sürüş koşulları ve aracın motor yönetim stratejisine göre değişebilir. Bu nedenle bütün 1.6 CDTI motorlar için sabit bir dakika veya kilometre değeri vermek doğru değildir.

Rejenerasyonun tamamlanıp tamamlanmadığını yalnızca sürüş süresine bakarak değerlendirmek de yanıltıcı olabilir. Gerektiğinde teşhis cihazındaki DPF doluluk ve rejenerasyon verileri kontrol edilmelidir.

1.6 CDTI DPF Rejenerasyonu Sık Yapıyorsa

DPF'nin çok sık rejenerasyona girmesi, özellikle kullanım koşulları değişmediği halde tekrar ediyorsa araştırılması gereken bir durumdur. Sürekli kısa mesafe kullanımı bunun basit nedenlerinden biri olabilir. Bunun dışında DPF'nin doluluk durumu, diferansiyel basınç sensörü, EGR, sıcaklık sensörleri, termostat ve motorun yakıt-hava sistemi kontrol edilmelidir.

Sık rejenerasyon sırasında motor yağının seyrelmesi ihtimali de göz önünde bulundurulmalıdır. Rejenerasyon stratejisine bağlı olarak yakıtın bir kısmının yağlama sistemine karışması mümkün olduğundan, yağ seviyesi ve yağın üretici spesifikasyonuna uygunluğu bakım sırasında kontrol edilmelidir.

1.6 CDTI DPF Rejenerasyonu Yaparken Nelere Dikkat Edilmeli?

• Motor çalışma sıcaklığına ulaşmadan rejenerasyon yapılacağını düşünerek aracı zorlamayın.
• Rejenerasyon sırasında aracı gereksiz yere stop edip işlemi sürekli yarıda bırakmayın.
• Yanıcı malzemelerin bulunduğu yerde yüksek egzoz sıcaklığı oluşturacak işlemler yapmayın.
• DPF uyarısı ile birlikte ciddi güç kaybı veya motor arıza lambası varsa aracı zorlamadan teşhis yaptırın.
• DPF doluluğu kritik seviyedeyse zorla rejenerasyon uygulamak yerine önce arızanın nedenini belirleyin.
• DPF'nin fiziksel olarak hasarlı olması durumunda yalnızca rejenerasyonla sorunun çözüleceğini düşünmeyin.

Sonuç

1.6 CDTI DPF rejenerasyonu, partikül filtresinde biriken kurumun yüksek egzoz sıcaklığıyla yakılarak azaltılması işlemidir. DPF doluluğu henüz kritik seviyede değilse uygun motor sıcaklığı ve sürüş koşulları rejenerasyonun tamamlanmasına yardımcı olabilir. Ancak rejenerasyonun sürekli yarıda kalması, hiç başlamaması veya kısa aralıklarla tekrarlanması durumunda DPF'nin yanında sensörler, EGR, termostat, yakıt sistemi ve diğer motor yönetim bileşenleri de kontrol edilmelidir. Unutulmaması gereken en önemli nokta ise rejenerasyonun kurumu yakabildiği, fakat filtrede biriken külü ortadan kaldırmadığıdır.