1.6 TDCi DPF Nedir?

DPF, dizel motorun egzoz sisteminde bulunan ve yanma sonucunda oluşan partiküllerin atmosfere atılmasını azaltan bir filtredir. 1.6 TDCi'nin farklı üretim yıllarında ve motor kodlarında emisyon sistemi değişebildiği için her araçta DPF'nin yapısı ve kontrol stratejisi tamamen aynı olmayabilir.

Filtre içerisinde biriken kurum belirli koşullar oluştuğunda yakılarak azaltılır. Bu işleme rejenerasyon adı verilir. Rejenerasyonun amacı filtrede biriken kurum miktarını düşürerek egzoz gazı akışının kabul edilebilir seviyede kalmasını sağlamaktır.

1.6 TDCi DPF Arızası Belirtileri Nelerdir?

DPF sistemindeki sorunlar filtrenin doluluk seviyesine, rejenerasyonun gerçekleşip gerçekleşmediğine ve arızanın sensör veya başka bir bileşenden kaynaklanmasına göre farklı belirtiler oluşturabilir.

DPF uyarı lambasının yanması
Motor arıza lambasının yanması
Çekiş düşüklüğü
Hızlanmanın ağırlaşması
Motorun koruma moduna geçmesi
Yakıt tüketiminin artması
Rejenerasyonun sıklaşması
Rölanti devrinin geçici olarak yükselmesi
Soğutma fanının çalışmaya devam etmesi
Egzoz sıcaklığının yükselmesi
Egzoz kokusunda değişiklik
Motor yağ seviyesinin yükselmesi
DPF ile ilgili hata kodlarının oluşması

Bu belirtilerin tamamının aynı anda görülmesi gerekmez. Ayrıca DPF lambasının yanması her zaman filtrenin fiziksel olarak tamamen tıkandığı anlamına gelmez. Basınç sensörü, sıcaklık sensörü, hortumlar veya rejenerasyon sistemiyle ilgili bir problem de benzer uyarılara neden olabilir.

1.6 TDCi DPF Neden Tıkanır?

Kısa mesafeli kullanım

DPF'nin rejenerasyon sürecinin sağlıklı şekilde tamamlanabilmesi için motorun ve egzoz sisteminin uygun çalışma sıcaklığına ulaşması gerekir. Araç sürekli olarak kısa mesafelerde kullanılıyor ve motor çalışma sıcaklığına ulaşmadan stop ediliyorsa rejenerasyon tamamlanamayabilir.

Bu durum tekrarlandıkça filtredeki kurum miktarı artabilir.

Şehir içi ve düşük hızlı kullanım

Yoğun şehir içi trafiği, sık dur-kalk ve uzun süre düşük motor yükünde kullanım DPF sistemi açısından zorlayıcı olabilir. Özellikle aracın kullanım şekli sürekli olarak rejenerasyon için uygun koşulların oluşmasını engelliyorsa filtrede kurum birikme ihtimali artabilir.

Rejenerasyonun sürekli yarıda kesilmesi

Rejenerasyon sırasında motorun durdurulması veya uygun çalışma koşullarının kaybolması sürecin tamamlanmasını engelleyebilir. Tek bir yarıda kalan rejenerasyon genellikle tek başına ciddi bir problem anlamına gelmez; ancak bunun sürekli tekrarlanması filtredeki kurum yükünün yükselmesine neden olabilir.

EGR sistemi problemleri

EGR sistemindeki sorunlar motorun hava ve egzoz gazı yönetimini etkileyebilir. Yanma koşullarının bozulması kurum oluşumunu artırarak DPF'nin daha hızlı dolmasına katkıda bulunabilir.

Enjektör problemleri

Yakıtın doğru miktarda ve doğru şekilde püskürtülmemesi yanma kalitesini bozabilir. Enjektörlerdeki püskürtme problemleri veya yakıt sistemi arızaları kurum oluşumunu artırabilir ve DPF'nin normalden daha hızlı dolmasına neden olabilir.

Turbo ve hava sistemi sorunları

Turbo basıncı, hava kaçağı, intercooler hortumları veya hava ölçüm sistemindeki problemler motorun hava-yakıt dengesini etkileyebilir. Bu tür sorunlar da DPF'ye ulaşan partikül miktarını artırabilir.

DPF Rejenerasyonu Nedir?

Rejenerasyon, DPF içerisinde biriken kurumun yüksek sıcaklık altında yakılarak azaltılması işlemidir. Motor kontrol ünitesi, uygun şartlar oluştuğunda egzoz sıcaklığını artıracak şekilde motor ve yakıt sisteminin çalışma koşullarını yönetebilir.

Rejenerasyon sırasında araçta bazı değişiklikler fark edilebilir. Örneğin rölanti devri normalden biraz yüksek olabilir, anlık yakıt tüketimi artabilir ve egzoz veya fan çalışma sesi değişebilir. Bu belirtiler tek başına arıza anlamına gelmez.

1.6 TDCi DPF Rejenerasyonu Nasıl Anlaşılır?

Rejenerasyon sırasında sürücünün fark edebileceği belirtiler araçtan araca değişebilir. Motor kontrol ünitesinin uyguladığı strateji ve aracın donanımına göre belirtiler aynı olmayabilir.

Rölanti devrinin normalden biraz yüksek olması
Anlık yakıt tüketiminin yükselmesi
Soğutma fanının çalışması
Egzozdan daha sıcak hava çıkması
Egzoz kokusunun değişmesi
Motor sesinde hafif değişiklik

Bu belirtilerden yalnızca birinin görülmesi kesin olarak rejenerasyon yapıldığını göstermez. Kesin durum, araçtaki canlı veriler ve teşhis sistemi üzerinden daha sağlıklı şekilde anlaşılabilir.

1.6 TDCi DPF Rejenerasyonu Neden Yapmaz?

Rejenerasyon için motor sıcaklığı, sürüş koşulları ve sistemin diğer parametrelerinin uygun olması gerekir. Bu şartlardan birinin sağlanmaması rejenerasyonun başlamamasına veya tamamlanamamasına neden olabilir.

Örneğin motorun çalışma sıcaklığıyla ilgili bir problem, sıcaklık sensörü arızası, diferansiyel basınç sensörü problemi, EGR arızası veya başka bir motor yönetim sorunu DPF rejenerasyonunu etkileyebilir.

Bu nedenle rejenerasyon gerçekleşmiyorsa yalnızca DPF'nin kendisine odaklanmak doğru değildir.

1.6 TDCi DPF Dolarsa Ne Olur?

Filtredeki kurum yükü arttıkça egzoz gazının filtreden geçişi zorlaşabilir. Motor kontrol ünitesi belirli bir doluluk seviyesinden sonra sürücüyü uyarmak için gösterge panelinde ilgili uyarıyı yakabilir.

Filtrenin doluluğu daha da ilerlerse motor performansı sınırlandırılabilir ve araç koruma moduna geçebilir. Bu aşamada aracı kullanmaya devam etmek yerine sistemin teşhis edilmesi gerekir.

1.6 TDCi DPF Tıkanınca Çekişten Düşer mi?

Evet. DPF'deki tıkanıklık egzoz gazlarının çıkışını zorlaştıracak seviyeye ulaştığında motorun çalışma koşulları olumsuz etkilenebilir. ECU, motoru korumak amacıyla gücü de sınırlandırabilir.

Ancak çekiş düşüklüğü DPF tıkanıklığına özgü değildir. Turbo, EGR, MAF sensörü, MAP sensörü, yakıt sistemi ve hava kaçakları da aynı belirtiyi oluşturabilir. Bu nedenle çekiş düşüklüğü yaşayan bir 1.6 TDCi'de DPF doluluğu ölçülmeden doğrudan filtre temizliği veya değişimi yapılmamalıdır.

1.6 TDCi DPF Arızası Nasıl Teşhis Edilir?

DPF teşhisinde arıza kodlarının okunması önemli bir ilk adımdır. Ancak doğru teşhis için filtredeki kurum yükü ve egzoz sisteminin çalışma değerleri de değerlendirilmelidir.

OBD arıza kodları okunmalı
DPF diferansiyel basınç değerleri kontrol edilmeli
Egzoz sıcaklık sensörleri değerlendirilmelidir
Hesaplanan kurum yükü incelenmelidir
Kül yükü ve filtrenin geçmiş rejenerasyon durumu uygun cihazla değerlendirilmelidir
Rejenerasyonun neden tamamlanamadığı araştırılmalıdır
EGR sistemi kontrol edilmelidir
Turbo ve hava giriş sistemi kontrol edilmelidir
Enjektörlerin çalışma durumu gerektiğinde incelenmelidir

Özellikle diferansiyel basınç sensörünün verdiği değerler önemlidir. Sensör veya sensöre bağlı hortumlarda problem bulunması, filtrenin gerçek durumundan bağımsız şekilde hatalı DPF verileri oluşturabilir.

DPF Diferansiyel Basınç Sensörü Arızası Nedir?

DPF diferansiyel basınç sensörü, filtrenin giriş ve çıkış tarafındaki basınç farkını ölçerek ECU'nun egzoz akışı hakkında bilgi edinmesine yardımcı olur. Bu değerler DPF'nin doluluk durumunun değerlendirilmesinde kullanılabilir.

Sensörün kendisi arızalanırsa veya sensöre giden basınç hortumlarında tıkanma, çatlama ya da kaçak oluşursa ECU yanlış değerler görebilir. Bunun sonucunda DPF dolu olmadığı halde uyarı oluşabileceği gibi gerçek bir doluluk problemi de doğru şekilde algılanamayabilir.

1.6 TDCi DPF Temizlenir mi?

DPF'nin temizlenip temizlenemeyeceği filtrenin durumuna bağlıdır. Kurum birikimi ile kül birikimi aynı şey değildir. Rejenerasyon esas olarak kurumun azaltılmasını sağlar; zaman içerisinde filtrede biriken kül ise aynı şekilde yakılarak ortadan kaldırılamaz.

Filtrenin fiziksel yapısı sağlam olduğu ve uygun yöntemle temizlenebileceği tespit edildiğinde profesyonel DPF temizliği değerlendirilebilir. Ancak çatlamış, erimiş veya fiziksel olarak hasar görmüş bir filtrenin temizlenmesi kalıcı çözüm olmayabilir.

DPF Temizlendikten Sonra Neden Tekrar Tıkanır?

DPF temizlendikten kısa süre sonra yeniden doluyorsa yalnızca filtreye odaklanmak yerine filtreyi hızlı şekilde dolduran neden araştırılmalıdır.

Enjektör problemi, EGR arızası, turbo basınç problemi, hava kaçağı, sensör arızası veya motorun uygun olmayan çalışma koşulları kurum oluşumunu artırabilir. Bu sorun giderilmeden DPF'nin temizlenmesi geçici bir sonuç verebilir.

1.6 TDCi DPF İptali Yapılır mı?

DPF'nin mekanik olarak sökülmesi veya yazılımla devre dışı bırakılması teknik olarak uygulanabilen işlemler olsa da DPF, aracın emisyon kontrol sisteminin bir parçasıdır. İptal işlemi aracın emisyonlarını ve fabrika tarafından tasarlanan emisyon kontrol stratejisini değiştirebilir.

Ayrıca DPF iptali, filtrenin neden sürekli dolduğunu çözmez. Kurum oluşumuna neden olan enjektör, EGR, turbo veya hava sistemi problemi devam ediyorsa motor tarafındaki temel sorun ortadan kalkmış olmaz.

DPF Arızası Motor Yağını Çoğaltır mı?

Başarısız veya sık tekrarlanan rejenerasyonlarda kullanılan ek yakıtın bir kısmının motor yağına karışması ve yağ seviyesinin yükselmesi bazı dizel motorlarda görülebilen bir durumdur. Bu nedenle DPF problemi yaşayan araçlarda motor yağ seviyesi de takip edilmelidir.

Yağ seviyesinin üretici tarafından belirtilen maksimum seviyenin üzerine çıkması önemsenmesi gereken bir durumdur. Yağın yakıtla seyrelmesi motorun yağlama özelliklerini olumsuz etkileyebileceğinden nedenin belirlenmesi ve gerekli bakımın yapılması gerekir.

1.6 TDCi DPF Arızasını Önlemek İçin Ne Yapılmalı?

Aracı sürekli çok kısa mesafelerde kullanmaktan kaçınılmalı
Motorun çalışma sıcaklığına ulaşmasına izin verilmeli
DPF ile ilgili uyarılar göz ardı edilmemeli
Motor yağ seviyesi düzenli olarak kontrol edilmeli
Üreticinin belirlediği yağ spesifikasyonu kullanılmalı
Yağ ve filtre bakımları zamanında yapılmalı
EGR ve emme sistemi gerektiğinde kontrol edilmeli
Enjektör ve turbo sorunları geciktirilmemeli
DPF basınç ve sıcaklık sensörleri gerektiğinde kontrol edilmeli

1.6 TDCi DPF Arızasında Uzun Yola Çıkmak Çözüm mü?

DPF uyarısının nedeni yalnızca uygun sürüş koşulları oluşmadığı için tamamlanamayan bir rejenerasyon ise, üreticinin kullanım kılavuzunda belirtilen şartlara uygun bir sürüş rejenerasyonun tamamlanmasına yardımcı olabilir. Ancak filtre ciddi şekilde dolmuşsa veya sistemde sensör, motor yönetimi ya da başka bir arıza varsa yalnızca uzun yola çıkmak sorunu çözmeyebilir.

Bu nedenle gösterge panelinde ciddi DPF veya motor arıza uyarıları bulunuyorsa öncelikle arıza kodlarının ve filtre doluluk değerlerinin kontrol edilmesi daha doğru bir yaklaşımdır.

Sonuç

1.6 TDCi DPF arızası; tamamlanamayan rejenerasyonlar, yoğun kurum birikimi, filtrede kül birikmesi, diferansiyel basınç sensörü problemleri ve motorun kurum üretimini artıran EGR, enjektör veya turbo sorunları nedeniyle ortaya çıkabilir. DPF uyarısı, çekiş düşüklüğü, sık rejenerasyon, yakıt tüketiminde artış ve motor arıza lambası sistemin kontrol edilmesi gerektiğini gösterebilir.

DPF'nin dolu olduğu düşünülüyorsa doğrudan filtreyi değiştirmek veya iptal etmek yerine önce gerçek doluluk durumu ve arızanın nedeni belirlenmelidir. Özellikle DPF kısa sürede tekrar doluyorsa filtreyi dolduran temel motor veya emisyon sistemi problemi bulunmadan yapılan temizlik kalıcı çözüm sağlamayabilir.